Məqalə
Enerji içkiləri: nəyi bilmək lazımdır?
Enerji içkilərində yüksək dozada kofein, şəkər və digər stimulyatorlar olur. Çox və müntəzəm qəbul ürək döyüntüsünün sürətlənməsinə, təzyiqin yüksəlməsinə və yuxu pozuntusuna səbəb ola bilər. Pediatriya cəmiyyətləri uşaq və yeniyetmələrə enerji içkilərini tövsiyə etmir.
Dr. Emil Yusif paylaşımında bir müşahidəsini bölüşür. Gənclərin, xüsusən imtahana hazırlaşan məktəblilərin və gecə növbəsində işləyənlərin əlində tez-tez enerji içkisi görür. Bu mətn həmin müşahidə əsasında hazırlanıb.
Tərkib
- kofein, bəzən bir qutuda bir neçə fincan qəhvəyə bərabər miqdarda;
- şəkər və ya tatlandırıcılar;
- taurin;
- quarana (əlavə kofein mənbəyi);
- B qrupu vitaminləri.
Mümkün təsirlər
- Ürək-damar: ürək döyüntüsünün sürətlənməsi, təzyiqin yüksəlməsi. Həddindən artıq qəbulda, xüsusən alkoqolla birlikdə, ritm pozuntuları.
- Sinir sistemi: yuxusuzluq, narahatlıq, baş ağrısı.
- Maddələr mübadiləsi: şəkərli içkilərin müntəzəm qəbulu çəki artımı və 2-ci tip diabet riski ilə əlaqələndirilir.
- Qaraciyər və böyrək: tibbi ədəbiyyatda çox miqdarda enerji içkisi qəbulu fonunda qaraciyər və böyrək zədələnməsinin nadir hal təsvirləri var.
Radioloqun müşahidəsi
Dr. Emil Yusif uzun müddət hər gün bir neçə qutu enerji içkisi qəbul edən gənc pasiyentdə qaraciyərdə xroniki zədələnmə əlamətləri müşahidə edib. Bu, tək bir haldır və səbəb-nəticə əlaqəsini sübut etmir. Belə pasiyentdə qaraciyər xəstəliyinin başqa səbəbləri də mütləq araşdırılır.
Nə etməli?
- Yorğunluğun əsas «dərmanı» yuxudur.
- Ürək xəstəliyi, yüksək təzyiq olanlar, hamilələr və uşaqlar enerji içkilərindən çəkinməlidir.
- Gün ərzində içdiyiniz bütün kofeinli içkiləri birlikdə nəzərə alın.
Mənbələr
- Amerika Pediatriya Akademiyası (AAP), uşaq və yeniyetmələr üçün idman və enerji içkiləri haqqında klinik hesabat, Pediatrics, 2011